Topografische Kaarten Nederland
via stafkaarten.com
Stafkaarten bestellen?
Informatie over stafkaarten kunt u vinden door HIER te klikken, in de menubalk te kiezen voor "uitleg", of u leest onder de grote afbeelding even verder.
STAFKAARTEN BESTELLEN? (powered by: deCartograaf.nl)
|
|
|
|
Er bestaan verschillende soorten kaarten; wandelkaarten, fietskaarten, autokaarten, zeekaarten, enz. Bij Scouting gebruiken we de stafkaart, ook wel bekend onder de naam topografische kaart. De kaart, die in Nederland wordt samengesteld door de Nederlandse Topografische Dienst, is in feite een verkleinde weergave van de werkelijkheid. Alle wegen en paden staan erop aangegeven. Hieronder een voorbeeld van een kaart met schaal 1:25.000. lees verder
Er bestaat een verschil tussen het noorden van een Kaart en het noorden dat een kompas aanwijst. Dit verschil wordt Miswijzing genoemd. Dit komt doordat de 'Magnetische Noordpool' en het 'Kaartnoorden' niet precies samenvallen, met andere woorden de 'Magnetische Noordpool' ligt niet precies op de plek waar de Aarde omheen draait en kaarten staan niet altijd in de richting van de plek waar de Aarde omheen draait. In de legenda van en topografische kaart staat bij "magnetische gegevens" de miswijzing aangegeven
Een kaart is een model. Het is een platte verkleinde voorstelling van de werkelijkheid vol gedetailleerde informatie over het landschap. De stafkaart diende vroeger uitsluitend militaire doeleinden, maar inmiddels zie je geen recreant meer zonder. Op zo'n kaart staan alle weggetjes, huizen, sloten, bosjes en andere belangrijke herkenningspunten getekend. Elk soort landschapselement heeft een eigen symbool of kleur en over landen gezien, zijn die niet uniform. Ze zijn dus cultuurbepaald. Wat voorbeelden van symbolen en kleuren op Nederlandse kaarten:
snelwegen: paars
zandwegen: wit
kerken: rood symbool
zendmasten: soort streepje
Er zijn allerlei topografische kaarten. Afhankelijk van de toepassing is de kaart zwart-wit gekleurd of is de schaal anders.
Bekijk de kaart goed
Een stafkaart is dus een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Dat die werkelijkheid klein en plat is, maakt het kaartlezen voor sommige mensen zo moeilijk. Waar ben je en hoe vind je de weg? Daartoe heb je herkenningspunten nodig. Om jezelf te kunnen oriënteren moeten de volgende zaken op de kaart staan:
Legenda (uitleg van alle kleuren en symbolen)
Lengte- en breedtegraden
Hoogtelijnen
Pijl die naar het noorden wijst (staat meestal in de legenda)
Schaal + schaalstaafje (daarmee schat je de juiste afstand)
Details ter oriëntatie (bijv.: kerk, toren, brug, bijzondere bomen, perceelgrenzen, dijkje, rivier enz.). Deze worden toegelicht in de legenda.
Snap de schaal
De schaal geeft de verhouding tussen de afstanden op de kaart en die in werkelijkheid weer. Een schaal van 1: 25000 betekent dat de horizontale afstand van 1 cm op de kaart in werkelijkheid 25000 cm is, wat neerkomt op 250 m. Een schaal van 1: 100000 betekent dat 1 cm op de kaart in werkelijkheid één kilometer is.
Verschillende stafkaarten hebben verschillende schalen. 1: 50000 (1 cm = 500 m) en 1:25000 worden in Nederland het meeste gebruikt. Bij de laatste komt vier cm op de kaart overeen met één kilometer in het echt.
Ken de legenda
Zoals hierboven gezegd geeft de legenda de betekenis van alle tekens en kleuren, ofwel de oriëntatiepunten, weer. Het is handig om er een aantal van te kennen, mocht de legenda op je kaart ontbreken. Veel symbolen spreken voor zich. Daarbij zijn ze uniform in de Nederlandse stafkaartenwereld. Het is handig om de verschillende symbolen en kleuren die horen bij de volgende oriëntatiepunten te onthouden:
loofbos
naaldbos
akkers
afrasteringen
typen paden
Bergen of heuvels: kijk naar de hoogtelijnen
Bij een stafkaart van een heuvelachtig of bergachtig gebied heb je niet meer uitsluitend te maken met een horizontale verhouding op de kaart, maar ook met een verticale. De heuvels en bergen om je heen worden op elke stafkaart in beeld gebracht door hoogtelijnen. Deze lijnen verbinden punten met elkaar die zich op dezelfde hoogte bevinden. Zo zie je ook wat voor vorm een berg heeft: of hij langgerekt is of juist rond.
Tot slot kun je aan de hoogtelijnen ook zien hoe steil een route is: hoe steiler, hoe dichter de hoogtelijnen op elkaar staan.
Leer de zaken herkennen
Tweede weg links, derde naar rechts, eerste zandpad links... Veel mensen gebruiken een kaart om de wegen te tellen. Daarbij gaan ze ervan uit dat alle wegen op de kaart staan, maar dat is niet per definitie zo. Niet tellen dus. Ook al niet omdat je zo een hoop informatie negeert.
Leer de kaart kennen. Bestudeer hem en je zult merken dat sommige zaken dusdanig logisch en consequent zijn dat het lezen van de kaart geen probleem meer hoeft te zijn. In plaats van wegen te tellen kijk je dus van kaart naar omgeving en andersom en je neemt de tijd om te bestuderen wat precies wat representeert. De kunst van het kaartlezen is lastig om te beschrijven. Je kunt hem uitsluitend al doende leren. Veel oefenen dus.
bron en meer info: hoedoe.nl